Beste Threesje,

In 1881 schreef de Larense schilderes Etha Fles een brief aan Thérèse Schwartze, ook schilderes, maar dan in Amsterdam. Als je met onze ogen die brief leest, dan druipt het sarcasme er af, echter, ik denk dat de brief geheel serieus bedoeld is. Fles had grote bewondering voor Schwartze, en dat liet ze merken. Fles was niet de enige. Ook Wally Moes was idolaat van Schwartze, blijkt uit Moes’ autobiografie. Fles en Moes hebben enige tijd samen gewoond in een boerderij in Laren. Of je daar wat uit moet afleiden weet ik niet, uit de postuum verschenen autobiografie zijn door de erfgenamen enige passages verwijderd omdat die “te persoonlijk” waren.

Wat Schwartze op de brief geantwoord heeft weet ik niet, ik kan alleen raden op basis van meer brieven die Fles aan Schwartze heeft geschreven. Wat mooi is om te zien: in 1881 hoefde je geen adres op een brief te zetten, die kwam toch wel aan. Het potlood opschrift is waarschijnlijk van Lizzy Ansingh, Schwartze’s nichtje.

briefje

Utrecht, 20 Dec. 81

Beste Threesje,

Dank voor uw vriendelijk schrijven op den 17en. Dat gij zelf niet kwaamt was alleen daarom geene deceptie, dewijl ik er mij niet mee gevleid had.
Ik begreep van den beginne af, dat ge even billijke bezwaren hadt als in den tijd tot het meemaken der geprojecteerde reis naar het Schwartzwald.
In dergelijke muzenpreken moet men berusten. Men mag eene artiste niet met de maat van een gewoon mensch meten. Ein Artist ist ja kein Mensch zei Louis Brassin, toen hij zoo jong was als gij thans zijt.
Van dit systeem ben ik ook, en bedek daarmee alle dingen die een gewoon mensch voor feilen zou houden.
Ontvang heden mijne beste wenschen voor uw geluk. Ik hoop dat ge steeds zult voortgaan hooger en hooger te klimmen en de bewondering weg te dragen van alle deskundigen. Het publiek is wuft en onwetend, maar kunstenaars zijn bevoegde rechters, alz zij ten minste eerlijk zijn. Als gij ‘t hun naar den zin maakt moogt te tevreden zijn. “Mach es wenigen recht” heeft Goethe al gezegd, en zoo is het nog heden.
Wilt ge dan mama, Gine en Clara ook mijn dank overbrengen voor hare betoonde belangstelling?
Breng ook S.V.P. mijn dank over aan den Hoofdredacteur van het Hbl voor zijn flink artikel Recht of Onrecht.
Ik heb alle reden over de Pers tevreden te zijn. De algemeende verontwaardiging over de wijze waarop ik behandeld ben is mij een groote satisfactie.
Als ik rehabilitatie noodig had – en dit was het geval voordat het publiek was ingelicht – dan heb ik die in volle mate gekregen, door de nobele medewekring van alle vertegenwoordigers der publieke opinie.
Nu beste Threesje breng een gelukkige dag door met allen die u lief zijn en als er later eens den dag kan afvallen (als een kruimel na een festijn) dan houden we ons zeer aanbevoolen.
Ik verlang zeer naar de opruiming van het oude fijne portret, niemand wil het aanvaarden, om dan dadelijk de prachtige Vlaamsche dame in bezit te nemen.
Ik schrijf er heden ten tweeden male over naar de eigenaares.

Met mama en Gine hartelijk gegroet.

uw vriendin
Etha.

 

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

w

Connecting to %s