De nieuwe privacy van de keizer

Als mijn oma nog geleefd zou hebben (ze zou nu 122 zijn geweest) zou ze zeggen “als de Duitsers in 1940 Facebook hadden gehad dan waren er op 11 mei 1940 geen Joden meer geweest in Nederland”.

In een discussie over privacy zeggen mensen “ik heb niks te verbergen”. Nee, Joodse mensen 80 jaar geleden dachten ook dat ze niks te verbergen hadden. Liberale Iraniërs hadden niks te verbergen. Totdat Khomeiny. Maar voor de rest, wat heb je te verbergen? Ik scande in 2010 in een IT project mijn bonuskaart in een app, en even later zegt een collega “jij hebt een kat?” Ehm, hoezo?  “Je hebt gisteren bij Albert Heijn twee blikjes Kitekat gekocht”. Het hebben van een kat is niet een bijster privacy gevoelig gegeven, maar aan de andere kant, als ik wil dat collega’s weten dat ik een kat heb dan vertel ik ze dat wel gewoon zelf. Gelukkig heeft niet iedereen toegang tot de bonuskaart-database van Albert Heijn.

Kleine onbelangrijke gegevens lijken weinig met privacy te maken te hebben. NS weet via mijn OV kaart altijd precies waar ik naar toe reis, als ik met het OV ga. Albert Heijn weet precies wat ik koop. Google weet precies waar ik wanneer ben, en dus ook wat mijn favoriete winkels zijn en hoe ik reis, met OV of anders. De Kamer van Koophandel verkoopt de gegevens van mijn freelance-bedrijf aan Google Maps, waardoor ze voor iedereen gratis toegankelijk zijn en iedereen precies ziet waar ik woon. Als één van deze organisaties lang genoeg gegevens over mij verzameld hebben ze een profiel waaruit ze met statistische analyse een vrij nauwkeurig beeld kunnen destilleren van wie ik ben en wat ik doe. Denk je van niet? Nou, de overheid denkt van wel.

De overheid heeft de mogelijkheid om internet verbindingen af te tappen bij providers. Wat ze opslaan is niet de inhoud van de berichten, maar alleen “wie stuurt iets naar wie”. Dat geeft de politie en de inlichtingendiensten blijkbaar genoeg informatie om een precies beeld te schetsen van wie iemand is en wat iemand doet. Genoeg om iemand te arresteren en voor de rechter te brengen. En ik weet zeker dat wat de overheid kan met tapgegevens, kan Albert Heijn met bonuskaartgegevens, en de NS met OV-chipcard gegevens, en Google met locatie-gegevens. Laat staan dat een malafide hacker die deze gegevens samen bemachtigt en dan koppelt. “Malafide hacker”, als in de boeven die Vladimier Poetin inhuurt om in de VS en in Europa systemen te hacken, verkiezingen te beïnvloeden, en gevluchte Russen te vergiftigen.

Ik ben niet bang voor Russische spionnen, ik ben niet bang voor meneer Poetin. Ik ben niet bang voor onze veiligheidsdiensten die sinds eerder dit jaar al mijn gegevens mogen aftappen, ook als ik nergens van wordt verdacht. Toch ben ik voorzichtig. Ik heb drie verschillende bonuskaarten, en ik vraag regelmatig een nieuwe aan. Ik gebruik een anonieme OV chipkaart. Die de NS ook een beeld geeft van hoe ik reis, maar in ieder geval moeten ze dan wat meer moeite doen. Ik heb veel email adressen, zodat ik op allerlei sites een verschillende identiteit heb en mijn gegevens niet zomaar te koppelen zijn. Je kunt mij op Strava niet vinden, terwijl ik toch een aantal keren per week train op mijn racefiets en de ritjes upload naar Strava.

De EU doet met wetgeving en boetes, met de GDPR en andere maatregelen, van alles om onze privacy te beschermen. Ik denk echter dat ondanks die maatregelen, de online privacy die we hebben vergelijkbaar is met de nieuwe kleren van de keizer.

Betsy Osieck: twee vazen met veldbloemen

betsy

Betsy Osieck, één van de Amsterdamse Joffers, was bevriend met Lizzy Ansingh. Ze schilderde meest portretten, maar schilderde net als Ansingh ook vazen met bloemen. Ik weet niet in welk jaar ze dit schilderij heeft gemaakt, olieverf op doek, het verbaast me wel dat op kunstveilingen dit soort werken voor zo weinig geld van de hand gaan. Ze kosten soms minder dan wat je heden ten dage betaalt voor het doek, de verf en de lijst. Dit schilderij heeft niet meer de originele lijst die ongetwijfeld verguld was, deze lijst is vrij nieuw en sober. Het doek is ook opnieuw opgespannen, ik denk dat het hele schilderij gerestaureerd is.